Цитата из категории "Шешендік сөздер"
0

Ел намысы - ер намысы

Орта жүзден Ұлы жүзге мал алып қайтуға барымташы барып, түн жамыла жылқы үйіріне килігеді. Осы сайыста орта жүздің бір адамына найза қадалады. Жаралы адам жолшыбай өліп, сүйегін елге әкеліп қойган соң Орта жүз Ұлы жүзден құн сұрайды. Үлы жүз оган көнбейді. "Орта жүздің өлген адамына құн төлей берсек, малымыз жете ме және біздің кісіміз іздеп барып өлтірген жоқ”, - деп бет бактырмайды. Орта жүздің адамдары "Үш жүзге билік айтқан аганың баласы гой”, - деп Төле биге жүгінуге келеді. Даугерлердің арасынан жогары отырган біреуі дауының жөнін аитады. Тыңдап болып, Төле оң қолын созады. - Бұл қалай, - деп екінші талапкер сөйлейді. Төле сол қолын созады.
- Апырмай, мына кісі сөзін жеткізіп айта алмады ма? - деп үшінші кісі сөйлейді. Мұны тыңдап болып Төле үстіңгі ернін шьіғарады. "Бұған да жауап бермеді” деп төртінші біреу сөйлейді.
ұны да тыңдап болған соң, Төле астыңғы ернін шығарады. Даугерлердің бар сөз білемін деген төртеуі жауап алмаған соң, елге Қайтады.
Билер келгеннен кейін жұрт жиылып, Төленің жауабын сұрайды. Билер "гіаң адам екен, басын да көтермейді” дейді. Жиналған жұрт:
- Апырай, бұл қалай, үш жүзге билік айтқан адам еді ғой, бір ауыз жауап бермегені ме? Өздерің не айтып едіңцер? - деп сұрайды. Билер әңгіменің қалай өткенін түгел баяндап айтып береді. Сол кезде көптің арасынан ұзын бойлы, кара торы, қыр мұрынды, зор кеуделі бір жігіт кербез сөйлейді:
- Жоқ, Төле би жауап бермеймін демепті. Бұдан басқа менімен сөйлесуге жарарлық адамың бар болса, сөйлеп көр деген екен. Ана ишарасы - бұрыңғы сөйлесушілерге берген сыны, ілегері екі би сөйлегенде, екі қолын еозғаны - сендер ұзын сойыл, ұрда жық, қара барымтаның адамысыңдар, сөз сөйлеп құн апарлық адам екен. Кейінгі екі адам сөйлегенде екі ернін шығарғаны - сендер агайында шагыстырып, өсек айтып, ат мініп, ас ішерлік қана адамсындар. Мұнан басқа жөн білетінің бар болса, сөйле дегені екен. Бұлардан басқа жібі түзу сөйлеуші болмаган соң, бітімді далага берсін бе?...
Бұл сөйлеген кәдімгі Едіге батыр екен. Сол жерде отырған жұрт: - Төленің жатып айтқан жұмбақ ишарасын, мұнда отырыгі шешуге жараған сен алдына барып сөйлесіп, сөз алуға да жарайсың. "Ел намысы - ер намысы” деп Төлемен сөйлесуге Едігені аттандырады. Едіге үлкен билік сөз сөйлеп, Төле лайықты сый көрсетіп, бітім жасап қайтады

Просмотров: 616

Всего комментариев: 0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]
Мы в социальных сетях







Сообщества в данный момент находятся в стадии разработки.
Мини-чат

200
Это полезно
             Ежедневные курсы валют в Республике Казахстан          
Вы можете выбрать другой город, если город в информере погоды определен неправильно.